1. UYUMANIN, YASLANIP YATMANIN, OTURMANIN, BİR TOPLULUKTA BULUNMANIN VE RÜYÂNIN ÂDÂBI

814. Berâ İbn Âzib radıyallahu anhümâ şöyle dedi:

Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem yatağına uzandığında sağ tarafı üzerine yatar ve şöyle dua ederdi:

"Allahümme eslemtü nefsî ileyke, ve veccehtü vechî ileyke, ve fevvadtü emrî ileyke, ve elce'tü zahrî ileyke, rağbeten ve rehbeten ileyke, lâ melcee ve lâ mencê minke illâ ileyke. Âmentü bi kitâbikellezî enzelte ve nebiyyikellezî erselte:

“Allahım! Kendimi sana teslim ettim. Yüzümü sana çevirdim. İşimi sana ısmarladım. Rızanı isteyerek, azabından korkarak sırtımı sana dayadım, sana sığındım. Sana karşı yine senden başka sığınak yoktur. İndirdiğin kitaba ve gönderdiğin peygambere inandım.”

Buhârî, Daavât 5. Ayrıca bk. Buhârî, Vudû‘ 75; Müslim, Zikir 56-58; Ebû Dâvud, Edeb 98

١- باب مَا يقوله عِنْدَ النوم

٨١٤- عن البَراءِ بن عازِبٍ رضي اللّه عنهما ،

قَالَ : كَانَ رسول اللّه صَلّى اللّه عَلَيْهِ وسَلَّم إِذَا أوَى إِلَى فِرَاشِهِ نَامَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَن ، ثُمَّ

قَالَ :

( اللّهمَّ أسْلَمْتُ نفسي إلَيْكَ ، وَوَجَّهْتُ وَجْهِي إلَيْكَ ، وَفَوَّضْتُ أمْرِي إلَيْكَ ، وَألْجَأتُ ظَهْرِي إلَيْك ، رَغْبَةً وَرَهْبَةً إلَيْكَ ، لاَ مَلْجَأ وَلاَ مَنْجا مِنْكَ إِلاَّ إلَيكَ ، آمَنْتُ بكِتَابِكَ الَّذِي أنْزَلْتَ ، وَنَبِيِّكَ الَّذِي أرْسَلْتَ ) رواه البخاري بهذا اللفظ في كتاب الأدب من صحيحه .

815. Berâ İbn Âzib radıyallahu anhümâ şöyle dedi:

– Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem bana:

“Yatağına gideceğin zaman namaz abdesti gibi abdest al, sonra sağ yanın üzerine yat ve şu duayı oku ve bu duanın sözlerini yatmadan önce son sözün yap” buyurdu.

Buhârî, Vudû 75; Müslim, Zikİr 56

٨١٥- وعنه ،

قَالَ : قَالَ لي رسول اللّه صَلّى اللّه عَلَيْهِ وسَلَّم : ( إِذَا أتَيْتَ مَضْجَعَكَ فَتَوَضَّأ وُضُوءكَ لِلْصَّلاَةِ ، ثُمَّ اضْطَجِعْ عَلَى شِقِّكَ الأَيْمَن ، وَقُلْ ...) وذَكَرَ نَحْوَهُ ، وفيه : ( وَاجْعَلْهُنَّ آخِرَ مَا تَقُولُ ) متفقٌ عَلَيْهِ .

816. Âişe radıyallahu anhâ şöyle dedi:

Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem gece on bir rek’at namaz kılardı. Sabah tan yeri ağarınca da kısaca iki rek’at namaz kılar, sonra müezzin gelip sabah ezanını okuyuncaya kadar sağ yanı üzerine yaslanıp uzanırlardı.

Buhârî, Daavât 5; Müslim, Müsâfirîn 121-122

٨١٦- وعن عائشة رضي اللّه عنها ،

قالت : كَانَ النبيُّ صَلّى اللّه عَلَيْهِ وسَلَّم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ إحْدَى عَشرَةَ رَكْعَةً ، فَإذا طَلَعَ الفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ، ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَن حَتَّى يَجيءَ الْمُؤَذِّنُ فَيُؤْذِنَهُ . متفقٌ عَلَيْهِ .

817. Huzeyfe radıyallahu anh şöyle dedi:

Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem geceleyin uyumak istediği zaman elini yanağının altına koyar sonra da:

"Allahümme bismike emûtü ve ahyâ: “Allahım! Senin isminle ölür, senin isminle dirilirim” derdi. Uykudan uyandığı zaman: “Elhamdülillâhillezî ahyânâ min ba‘di mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr.” “Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah’a hamdolsun. Diriltmek sadece O’na mahsustur” buyururdu.

Buhârî, Daavât 7,8,16. Ayrıca bk. Müslim, Zikr 59; Ebû Dâvûd, Edeb 98; Tirmizî, Edeb 28; İbn Mâce, Duâ 16

٨١٧- وعن حُذَيْفَةَ رَضِيَ اللّه عَنْهُ ،

قَالَ : كَانَ النَّبيُّ صَلّى اللّه عَلَيْهِ وسَلَّم إِذَا أخَذَ مَضْجَعَهُ مِنَ اللَّيْلِ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ خَدِّهِ ، ثُمَّ يَقُولُ :

( اللّهمَّ بِاسْمِكَ أمُوتُ وَأحْيَا ) وَإِذَا اسْتَيْقَظ

قَالَ : ( الْحَمْدُ للّه الَّذِي أحْيَانَا بَعْدَمَا أمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُشُورُ ) رواه البخاري .

818. Yaîş İbn Tıhfe el-Gıfârî radıyallahu anhümâ, babam bana şöyle dedi, diyerek nakletmiştir:

Bir ara ben mescitte yüzükoyun yatmıştım. Baktım ki bir adam beni ayağıyla kımıldatıyor ve:

“Bu, Allah’ın kızgınlığına sebep olan bir yatış tarzıdır” diyor. Bir de ne göreyim, o Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem değil mi!

Ebû Dâvûd, Edeb 95. Ayrıca bk. Tirmizî, Edeb 21

٨١٨- وعن يَعيشَ بن طِخْفَةَ الغِفَارِيِّ رضي اللّه عنهما ،

قَالَ : قَالَ أَبي : بينما أَنَا مُضْطَجِعٌ في الْمَسْجِدِ عَلَى بَطْنِي إِذَا رَجُلٌ يُحَرِّكُنِي برجلِهِ ،

فَقَالَ : ( إنَّ هذِهِ ضجْعَةٌ يُبْغِضُهَا اللّه ) ،

قَالَ : فَنظَرْتُ ، فَإذَا رسولُ اللّه صَلّى اللّه عَلَيْهِ وسَلَّم . رواه أَبُو داود بإسنادٍ صحيح .

819. Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Bir kimse bir mecliste oturur da orada Allahü teâlâ’nın ismini anmazsa, Allah’a karşı eksik bir iş yapmış, bir günah işlemiş olur. Bir kimse yatağa yatar da orada Allahü teâlâ’yı zikretmezse, yine eksik bir iş yapmış, bir günah işlemiş olur.”

Ebû Dâvûd, Edeb 25. Ayrıca bk. Ahmed İbn Hanbel, Müsned, II, 422

٨١٩- وعن أَبي هريرة رَضِيَ اللّه عَنْهُ ، عن رسول اللّه صَلّى اللّه عَلَيْهِ وسَلَّم ،

قَالَ : ( مَنْ قَعَدَ مَقْعَدَاً لَمْ يَذْكُرِ اللّه تَعَالَى فِيهِ ، كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللّه تَعَالَى تِرَةٌ ، وَمَنِ اضْطَجَعَ مَضجَعاً لاَ يَذْكُرُ اللّه تَعَالَى فِيهِ ، كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللّه تِرَةٌ ) رواه أَبُو داود بإسنادٍ حسن .

( التِّرَةُ ) : بكسر التاء المثناة من فوق ، وَهِيَ : النقص ، وقِيلَ : التَّبعَةُ .