Dinimizde ilmin önemi
Soru:
İlim öğrenmenin fazileti nedir?
CEVAP:
İlim öğrenmenin fazileti çoktur. Kur’an-ı kerimde meâlen,
(Bilmiyorsanız, zikir ehline [ilim ehline, âlimlere] sorun) buyuruldu.
(Enbiya 7)
Âyet-i kerimedeki zikir, ilim demektir. Bu âyet-i kerime, bilmeyenlerin,
âlimleri bulup onlardan sorup, öğrenmelerini emretmektedir. (Hadika)
Üç ayet-i kerime meali de şöyledir:
(Allah iman edenleri yüceltir; kendilerine ilim verilmiş müminleri ise,
[cennette] kat kat derecelerle yükseltir.) [Mücadele 11]
(De ki, hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Bilen elbette
kıymetlidir.) [Zümer 9]
(Kulları arasında Allahü teâlâdan
en çok korkan âlimlerdir.) [Fatır 28]
Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki:
(İlim öğrenmek, kadın-erkek her müslümana farzdır.)
[Beyheki]
(Beşikten mezara kadar ilim öğrenmeye çalışınız!) [Şir'a]
(Allahü teâlâ, İbrahim
aleyhisselama "Ben ilim sahibiyim, ilim sahiplerini severim" buyurdu.)
[İbni Abdilber]
(İlim, İslam’ın hayatı, imanın direğidir.) [Ebuşşeyh]
(Hiç kimse, cehaletle aziz, ilim ile de zelil olmaz.) [Askeri]
(Boş vaktini ilme harcayan kurtulur.) [İ.
Maverdi]
(Salih âlimlerden olun, eğer salih âlimlerden olamazsanız, böyle
âlimlerin sohbetinde bulunun, sizi hidayete kavuşturacak, dalaletten
uzaklaştıracak ilmi dinleyin!) [İ. Maverdi]
(Nerede ilim varsa, orada müslümanlık vardır.)
(İlim, benim ve diğer Peygamberlerin
mirasıdır. Kim de bana mirasçı olursa, Cennette benimle beraber olur.) [Deylemi]
(Allah’ın rezil etmek istediği kul, ilim ve edepten mahrum kalır.) [İbni
Neccar]
(Bir müslüman, arkadaşına, hidayetini arttıracak veya onu tehlikeden
kurtaracak hikmetli bir sözden daha iyi bir hediye veremez.) [Ebu
Ya’la]
Hazret-i Lokman, oğluna buyurdu ki:
(Âlimlerle otur, hikmet sahiplerinin sözlerini dinle!
Allahü teâlâ, bahar yağmuru ile
toprağa hayat verdiği gibi, ölü kalbleri hikmet nurları ile diriltir.)
İlim, Cennete giden bir yol, gurbette arkadaş, yalnızlıkta sırdaştır.
İlim, iki cihanda kurtuluş, düşmana karşı siperdir. İnsan için haya,
gözler için ziyadır.
Hazret-i Ali buyurdu ki:
(İlim, maldan hayırlıdır. Çünkü malı sen korursun; fakat ilim seni
korur. Mal harcamakla azalır, ilim sarf etmekle çoğalır.)
İmam-ı Gazali hazretleri de, (İnsanın diğer mahlukattan üstünlüğü ilmi
iledir, güç ve kuvvetiyle değildir. Çünkü deve insandan kuvvetlidir.
İrilik bakımından da değildir. Çünkü fil insandan çok iridir. Cesaret
bakımından da değildir. Çünkü aslan insandan cesurdur. Çok yemesiyle de
değildir. Çünkü mandanın karnı, insanın midesinden daha büyüktür. Şu
halde ilim çok üstün bir vasıftır) buyurmaktadır.
Yemek ve içmekten kesilen hasta, ölmeye mahkum olduğu gibi, ilim ve
hikmetten mahrum kalb de ölüme mahkumdur.
İlim öğrenmek ve öğretmek çok mühimdir.
Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki:
(Allahü teâlâ ilim verdiği
âlimlerden de Peygamberlerden
aldığı misak gibi, ilimlerini saklamayıp insanlara açıklamaları için,
söz almış ve "Rabbinin yoluna hikmetle, güzel öğütle davet et!"
buyurmuştur.) [Ebu Nuaym]
(En güzel hediye, hikmetli bir sözü iyice anlayıp, din kardeşine
anlatmaktır.) [Taberani]
(Bir saat ilim öğrenmek veya öğretmek, sabaha kadar ibadetten daha
sevaptır.) [Deylemi]
(Heves edilecek iki kimse vardır: Biri,
Allahü teâlânın verdiği ilimle amel edip başkasına da
öğreten, ikincisi de, Allahü teâlânın
verdiği serveti hayra sarf edendir.) [Buhari]
(İlim yolunu tutana, Allahü teâlâ
Cennet yolunu açar.) [Tirmizi]
(Melekler, ilim talebesinden memnun oldukları için kanatlarını onların
üzerine gererler.) [İ. Abdilber]
(İlimden bir mesele öğrenmek, dünyadaki her şeyden kıymetlidir.) [Taberani]
(Ya âlim, ya öğrenci, ya dinleyici veya bunları seven olun. Yoksa helak
olursunuz.) [Beyheki]
(Tecrübeli yaşlılarla oturup kalkın. Âlimlere sorun. Hikmet sahipleri
ile beraber olun.) [Taberani]
(Âlim olmayan veya ilim öğrenmeye çalışmayan bizden değildir.) [Deylemi]
(Bir âlimin, yanına oturarak, bir saat ilimle meşgul olması, bir âbidin
70 yıl ibadetinden hayırlı olabilir.) [Deylemi]
(İşlenen bir günah, âlime bir, cahile iki olarak yazılır. Âlim, günahı
için azap olunur. Cahil ise hem günahı, hem de öğrenmediği için azap
olunur.) [Deylemi]
(Allahü teâlâ, dünya işlerinin
âlimi, ahiret işlerinin cahili olana buğz eder.) [Hakim]
(İlim öğrenmek, namaz, oruç, hac ve Allah yolundaki cihaddan daha
kıymetlidir.) [Deylemi]
(Bir saat ilim öğrenmek gece sabaha kadar ibadet etmekten kıymetlidir.
Bir gün ilim öğrenmek, üç ay oruç tutmaktan kıymetlidir.) [Ebu
Nuaym]
(Bir kimse, ilim öğrense, bununla amel etmese bile; bin rekat namaz
kılmasından daha fazla sevap alır. Eğer öğrendiği ilimle amel eder veya
başkasına öğretirse, hem bunun sevabını alır, hem de Kıyamete kadar
bununla amel edenlerin sevabını alır.) [Hatib]
(Farzlarda ihmallik yapan bir derde müptela olur.) [İ.
Ahmed]
(Din ilmine sahip olanın sıkıntısı gider ve ummadığı yerden rızıklanır.)
[İ. Neccar]
(İlim öğrenen veya Allah için bir dost edinen veya din kardeşinin yüzüne
şefkatle bakan veya “Bismillah” diyerek işine başlayan affa uğrar.) [İ.
Rafii]